Hoe stress darmklachten veroorzaakt, en 4 stappen om dit te verbeteren

De darm is fysiologisch gezien ons “tweede brein”, het is direct verbonden met onze emoties. Zelfs zonder ziekte of slecht eten kan het, door stress, ons leven moeilijk maken.

Wie heeft er geen kleine of grote spijsverteringsstoornissen ervaren enkel en alleen door angst, boosheid, verdriet of angst? 

Het kan leiden tot een zware vertering, constipatie, opgeblazen gevoel, winderigheid en vermoeidheid. Of vervelende verschijnselen geven zoals misselijkheid, reflux, spasmen, etc. en zelfs leiden tot ernstige buikpijn.

Waarom heeft stress invloed op ons spijsverteringsstelsel?

Onze darm is gevuld met miljoenen zenuwen, en het is verbonden met de hersenen door een twee richtings- neuro-hormonale weg.

Sommigen geloven dat ons eerste brein, de centrale geleider van onze zenuwen en hormonen, direct invloed heeft op onze darmen wanneer we gestrest zijn, omdat het ook ons hart beïnvloedt, bijvoorbeeld door het te versnellen.

Terwijl anderen geloven dat de darm (zoals de meeste organen) de hersenen regelmatig informeert over de toestand ervan (vulling, pijn) zodat deze laatste ons op de juiste manier laat reageren (meer/minder eten, enz.).

Echter, een recente ontdekking is dat de bacteriën die in het spijsverteringskanaal leven (de zogenaamde “darmflora” of “microbioom”) ook rechtstreeks met onze hersenen communiceren via deze weg en vice versa.

Zo wordt bijvoorbeeld 95% van de serotonine in de maag gemaakt. Deze chemische boodschapper van het zenuwstelsel is een hormoon die rechtstreeks de centra waar onze stemmingen in de hersenen worden gereguleerd beïnvloedt. 

Serotonine is ook de basis voor de synthese van melatonine, een belangrijk hormoon voor de slaap. De darm kan niet alleen onze emotionele toestand en onze slaap beïnvloeden, maar ook ons geheugen, onze concentratie en ons gevoel voor analyse. 

Chronische darmstoornissen of een onbalans in de microbiële flora kunnen zelfs een depressieve toestand veroorzaken en/of in stand houden.

Als we gestrest zijn, geven we hoogstwaarschijnlijk toe aan slecht eten dat te vet, te zoet of te weinig vezels bevat, doen we minder aan sport en slapen we ook minder. 

Dit alles zal onze microbioom aantasten en de beschermende rol van het darmslijmvlies verminderen. Als gevolg daarvan raakt de darm ontstoken en behoudt deze minder voedingsstoffen. 

De gedereguleerde darmflora heeft meer moeite om de chemische boodschappers te synthetiseren die ons humeur reguleren zoals serotonine. We raken dus nog meer gestrest. 

Gelukkig is er alternatieve aanpak om met stress om te gaan:

  • Beperk de consumptie van overmatig zoet en vet voedsel: gebak, frisdrank, koekjes, ijsjes, frietjes, chips, pizza, hamburgers, in de winkel gekochte sauzen, vleeswaren, overtollige kaasmelk, koffie en alcohol.
  • Verhoog je consumptie van vezelrijke voedingsmiddelen (rauw of gekookt fruit en groenten, gedroogd fruit, volkoren) en alkaliserende dranken (water, kokoswater, plantaardige melk, enz.).
  • Kauw aandachtig op elke hap.

Als je stress ervaart, zijn er 4 stappen die je kunt volgen:

  • Stop met eten voor minstens 4 uur. 
  • Drink langzaam een glas water, bij stress is dit de eerste eenvoudige remedie om te kalmeren.

Maak een drankje dat kalmerend is voor de darmen gemaakt met één of meer van de volgende ingrediënten: gember, citroenmelisse, rozemarijn, tijm, paardenbloem, brandnetel. 

  • Ga zitten/liggen en leg een kruik op je buik. De warmte is ontspannend voor jou en voor je darmen.
  • Masseer dan, nog steeds in liggende positie, je buik.

Je kunt de effecten van deze zelfmassage verbeteren door te masseren met een mengsel bestaande uit een theelepel plantaardige olie (olijf, sesam, zoete amandel) gemengd met 3 druppels etherische olie van basilicum of lavendel.

Andere manieren om stress te verminderen: 

  • Een bewuste ademhaling helpt het middenrif te ontspannen, vaak is het middenrif geblokkeerd bij stress. 

Neem 1 tot 5 minuten de tijd om langzaam te ademen. Adem in via je neus en uit via je mond, idealiter wil je je maag op laten zwellen en leeg laten lopen (de zogenaamde “ventrale” ademhaling).

  • Lichaamsbeweging: het is wetenschappelijk bewezen dat lichaamsbeweging het zenuwstelsel verbetert en de darmflora in evenwicht brengt! Beweeg minstens 30 minuten per dag: dit kan bestaan uit actief wandelen, fietsen, zwemmen, Qi-Gong, dans, yoga of hardlopen als voorbeelden. Dit zijn allemaal sporten die je meer ontspannen laten voelen.
  • Acupunctuur: De acupunctuur is een holistische benadering van de Chinese geneeskunde. Het wordt al honderden jaren gebruikt om de energie van de organen beter te laten circuleren en maakt gebruik van zeer fijne en pijnloze naalden die op specifieke punten van de huid worden geplaatst.